Terug naar Nieuwsbrief

Maasheggen – Boxmeer

Raymond Meussen (coördinator Groenploeg Vereniging Nederlands Cultuurlandschap)


Het Maasheggengebied is ons grootste aaneengesloten heggenlandschap. Een landschappelijke parel waarvan het onderhoud echter lange tijd werd gekenmerkt door twee uitersten, te weten: vrijwel geen onderhoud en veel te intensief onderhoud. Dat er een hele mooie gulden middenweg is, laat dit voorbeeld zien aan de hand van machinaal onderhoud door de Groenploeg van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap met coördinator Raymond Meussen.

Terugkomend op onderhoudsextremen: geen onderhoud kan lange tijd goed gaan. De heggen groeien uit tot prachtige struwelen, maar uiteindelijk treedt verval in: sleedoorn verdringt meidoorn, het vee holt de struwelen uit, struiken storten in. Te intensief onderhoud leidt al heel snel tot verval. Met name het intensief snoeien van de lage (knip/scheer)heggen met een klepelmaaier maakt heggen kaal, kapot en put ze volkomen uit.

Dat het ook anders kan hebben we in vele rapporten en in onze handleiding Rijk heggenlandschap aangegeven. Gelukkig wordt de andere manier van snoeien op steeds grotere schaal in praktijk gebracht. In het Maasheggengebied begon het rond Overasselt en nu al enige jaren ook in het Maasheggengebied van Boxmeer, Cuijk en Mook. De essentie is niet dat het fout is om een deel van de heggen regelmatig te snoeien maar dat een heg de ruimte moet hebben zich desalniettemin te ontwikkelen. Dat kan door het ook in de andere voorbeelden toegepaste principe van ‘snoei-op-groei’. De heg telkens een klein beetje breder en hoger laten worden, waardoor deze robuust en dicht vertakt wordt. Het helpt als de zijkanten daarbij enigszins schuin worden gesnoeid zodat ook de onderkanten van de heg voldoende zonlicht krijgt. Bij dit alles is belangrijk dat de juiste machines worden ingezet (geen klepelmaaier maar bijvoorbeeld een slagmaaier) en de opdrachtgever en machinist van de hoed en de rand weten.

Dat weet Raymond als coördinator van de Groenploeg dus als geen ander. Hij beschouwt deze wijze van snoeien zijn handelsmerk. Het brengt in de praktijk waar VNC voor staat, een prachtig, goed en efficiënt onderhouden heggenlandschap. Het resultaat van deze wijze van onderhoud is binnen enkel jaren spectaculair te noemen. Het is, met dank aan Lars van Peij (VNC), te zien op bijgaande foto’s van enkele van de heggen die de Groenploeg in het Maasheggengebied snoeit in opdracht van onder andere agrariërs, gemeenten en Staatsbosbeheer. Deze robuuste heggen zorgen niet alleen voor een prachtig landschap, ze zijn ook zoals Roel Winters en Louis Dolmans in de andere voorbeelden aangeven, een geweldige impuls voor de biodiversiteit.

Aanslag op oude heg met klepelmaaier (niet door VNC Groenploeg!).


Snoeien van meidoornheg. Let op model.

Zojuist gesnoeide heg


Goed snoeien leidt tot dichte, ondoordringbare heggen.

Terug naar Nieuwsbrief