Lees over  het Boomplantprogramma, het succesvolle symposium Landschap van betekenis, de Praktijkdagen Maasheggen, kampioenschappen en cursussen, nieuws van 5 lokale vlechtersgroepen, en veel meer over heggenvlechten.
online versie


NIEUWSBRIEF


no. 9, december 2017

In deze Nieuwsbrief:
  • Inleiding
  • Boomplantprogramma 2017-2018
  • Symposium Landschap van betekenis
  • Praktijkdag Maasheggen
  • Heggenvlechten
  • Nieuws van de lokale groepen
  • Projecten in uitvoering
  • Tot slot


Beste mensen,

Het winterseizoen is voortvarend ingezet. In ruim anderhalve maand tijd is er veel gebeurd of dit ons boomplantprogramma, het heggenvlechten of de eerder aangekondigde symposia betreft. Uit het hele land hebben mensen zich aangemeld om aan de genoemde activiteiten deel te nemen. Verschillende groepen zetten zich lokaal in voor heggen en het vlechten van heggen. In deze nieuwsbrief nemen we even de stand van zaken op en kijken we wat er nog in het vat zit. Een oproep aan de heggenvlechters: zaterdag 13 januari in Odijk het Kromme Rijnkampioenschap. Schrijf je in met je team of kom kijken want het wordt een hele bijzondere dag.


Lex Roeleveld,
namens de stichting Heg & Landschap

Boomplantprogramma 2017-2018

 

Het door de Fondation Yves Rocher ondersteunde boomplantprogramma is dit jaar vroeg van start gegaan. De respons was enorm, waardoor we begin december - veel eerder dan verwacht - de inschrijving moesten sluiten. Op dat moment was de grens van 50.000 struiken en boompjes ruimschoots overschreden. De mogelijkheid om advies te vragen blijft uiteraard bestaan. Er is een breed scala aan mooie projecten ingediend, allemaal gericht op het versterken biodiversiteit. De meeste projecten spelen daarnaast eveneens een rol in de ontwikkeling van permacultuur, voedselbossen en uiteenlopende vormen van natuurlijke landbouw. In de ecowijk Oosterwold - Almere hebben bewoners zelf een voorlichtingsbijeenkomst georganiseerd en daarna een gezamenlijke aanvraag ingediend. Met steun van het IKL is de provincie Limburg nu intensiever dan voorheen bij het boomplantprogramma betrokken.

Een deel van het plantgoed is eind november afgeleverd, de tweede en derde levering volgen eind deze maand en eind januari. In 2018 is Nijmegen European Green Capital. In dat kader ontvangen de Nijmeegse basisscholen in maart tijdens de nationale boomplantdag het resterende deel van de gereserveerde bomen en struiken.


Voorlichtingsbijeenkomst  bij het Paradijsvogelbosje (Marien Abspoel en Marie-José Deckers), Oosterwold.

Bouwplaats Almere, Oosterwold


Boomplantdag Nijmegen – European Green Capital 2018


Symposium Landschap van betekenis


Onder de titel Landschap van betekenis, boer blijven in kleinschalig cultuurlandschap, organiseerden we op 23 november in samenwerking met de Vereniging Noardlike Fryske Wâlden een succesvol symposium in Burgum (Fr).

In de Noardlike Fryske Wâlden zijn boeren zich er al jaren van bewust dat de ontwikkeling van de landbouw niet ten koste mag gaan van het cultuurlandschap en de natuur. Ze streven dan ook naar een vitale landbouw in een natuurrijk, kleinschalig cultuurlandschap. Het coulissenlandschap van de Noord-Friese Wouden bestaat uit maar liefst 3.600 kilometer aan elzensingels en houtwallen. Dat is uniek in Europa.

De resultaten van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer zijn opvallend. De landbouw is er gezond, het landschap is goed onderhouden met een grote biodiversiteit. De recreatieve sector bloeit er. Wat is het geheim van dit succes? Wat kunnen anderen in Nederland die ook gaan voor een rendabele landbouw en een mooie, natuurrijke leefomgeving hiervan leren?

Tijdens het symposium in Burgum kwamen de vier pijlers van een succesvolle aanpak aan de orde: 1) Duurzaam onderhoud van de landschapselementen en niet te vergeten de financiering daar van. 2) Gebiedssamenwerking. 3) Beleidsmatige verankering en 4)  Een visie op de toekomst. Welke ontwikkelingen dienen zich aan en hoe formuleer je hierop de gewenste gebiedsontwikkeling?

Veldbezoek: discussie bij recent afgezette dykswâl over uitlopen ratelpopulier.


Een dobbe (poel).


Het ochtendprogramma bestond uit een drietal presentaties en 2 rondes van workshops. ’s Middags zijn we het veld ingedaan om de resultaten van het beheer te bekijken en te bespreken. Het verslag van dit symposium is binnenkort op onze website te vinden.

Recent afgezette dykswâl (houtwal) in de Friese Wouden.

Praktijkdag Maasheggen


Op 7 december hebben we met Staatsbosbeheer de Praktijkdag Maasheggen georganiseerd. Deze dag was bedoeld voor personen en organisaties betrokken bij de ontwikkeling van de noordelijke Maasvallei, het Maasheggengebied.

In het ochtendprogramma is op 2 thema’s ingezoomd: 1) Wat zijn goede praktijken in regulier en achterstallig onderhoud van heggen en bomen, en 2) Hoe kunnen natuur en landbouw in het Maasheggengebied weer meer met elkaar verbonden worden. Het woord natuurinclusieve landbouw viel hierbij. Staatsbosbeheer wil daar op inzetten. Aanwezige agrariërs pleitte er voor dat pachtgronden (van provincie, gemeente, Staatsbosbeheer) aan lokale boeren worden gegund zodat ze kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van het gebied. Het is onverdedigbaar dat door de overheid verpachte gronden, in dit door diezelfde overheid zo geprezen gebied, als ‘mestputjes’ voor de Brabantse intensieve veehouderij worden gebruikt.

’s Middags zijn we het Maasheggengebied ingetrokken om de resultaten van het ‘nieuwe’ onderhoud te bekijken. Een geslaagde dag die volgend jaar een vervolg zal krijgen.
 

Presentatie Hennie Olthof (SBB) over natuurinclusieve landbouw.

 

Discussie tijdens veldbezoek over resultaat onderhoud struweelheg.

Heggenvlechten


Nog niet eerder is het heggenvlechtenseizoen zo flitsend van start gegaan en gelukkig staat er nog het nodige op het programma.


Cursussen

Vanaf begin november tot half december zijn er 6 cursusdagen heggenvlechten gegeven (Gorssel, Laag Soeren, Vaals, Udenhout, Kesteren en Odijk). Sommige op ons initiatief, andere op uitnodiging. Vanaf zaterdag 20 januari tot zaterdag 11 maart wordt er weer vrijwel wekelijks een cursus georganiseerd. Geïnteresseerd? Kijk dan even op onze agenda. De cursussen zijn en blijven een geweldig succes. Veel plezier, mooi werk én, hoewel statistisch bijna niet mogelijk, tot nu toe alle cursusdagen goed weer. Door de cursussen melden zich weer nieuwe heggenvlechters aan. Hopelijk zien we sommige van hen al dit seizoen op een kampioenschap verschijnen. Kijk voor foto’s over de cursusdagen op onze fotopagina onder Cursussen heggenvlechten 2017-2018.

Gevlochten hazelaarheg Vaals.

 

Deelnemers aan het werk – cursus Odijk.


Vakwerk (ervaren heggenvlechter) – cursus Odijk.





Deelnemers cursus Odijk, met voor hen het eindresultaat.


Kampioenschappen

Dit seizoen zijn er drie kampioenschappen heggenvlechten. Het eerste vond plaats op zaterdag 19 november in Vorden. Een prachtige dag op een schilderachtige plek in de Achterhoek. Drie vlechtstijlen, 17 teams met deelnemers vanuit alle hoeken van Nederland en uit Engeland onze goede vriend John French. Nieuw talent afkomstig van de gemeente Bronckhorst en de biologische-dynamische landbouwschool Warmonderhof, presenteerde zich aan het publiek. De hele dag was er een mooie aanloop van bezoekers, jong en oud. Naast het heggenvlechten waren er midwinterhoorn makers, een imker en een klompenmaker aan het werk. Bezoekers konden streekproducten kopen en kinderen konden vlechten met wilgentenen. Benieuwd naar de winnaar van het kampioenschap? Klik dan hier.  Benieuwd naar de foto’s, klik dan hier en scroll vervolgens naar Kampioenschap november 2017, Vorden.

Florence Deru, latere winnares, aan het werk.


Sandy coacht het team Warmonderhof.


We starten het nieuwe jaar op zaterdag 13 januari in Odijk met het Kromme Rijnkampioenschap.  Een stevige meidoornheg, niet al te hoog maar met forse stammen. Een heg om eens goed de bijl in te zetten. Voor bezoekers is er naast het aanmoedigen van de vlechters, van alles te doen. Er wordt geknot, er is plantgoed voor nieuwe heggen, archeologen vertellen over de gevonden Romeinse graven. Ook kinderen kunnen aan de slag met bijv. wilgentenen. Dit kampioenschap wordt georganiseerd i.s.m. Kromme Rijnlandschap en Landschap Erfgoed Utrecht .



We sluiten op zondag 11 maart 2018 het seizoen af met het NK Maasheggenvlechten in de gemeente Boxmeer.
 

Internationaal

Bestuursleden van Heg & Landschap bezochten op zaterdag 21 oktober het nationaal Engels kampioenschap hedge-laying. Ze hernieuwden de contacten met onze Engelse collega’s en vergaapten zich de dag er voor aan de betoverende schoonheid van eeuwenoude bomen.

Op dag 2 van de internationale heggenconferentie op 23 en 24 februari  in Bailleul (Noord Frankrijk) gaan we heggenvlechten. Het publiek wordt uitgenodigd onze demonstraties te bekijken. Geïnteresseerd in deelname aan de conferentie, open dan de uitnodiging. Zodra er meer over deze conferentie bekend is zullen we dat op onze website bekend maken.

Van 10-12 maart 2018 zullen buitenlandse heggenvlechters Nederland bezoeken. Paul Matthews, kampioen van Engeland in 2016, zal er bij zijn. Ze zullen op landgoed Roggebotstaete (Dronten) een masterclass heggenvlechten geven met daarbij ruim aandacht voor het onderhoud van hakmessen en bijlen. We hopen, mogelijk op vrijdag 10 maart  ook nog een lezing te organiseren. John French zal wederom aanwezig zijn om zijn handelswaar (hakmessen en bijlen) aan te prijzen. De buitenlandse bezoekers zullen op zondag 12 maart ook tijdens het NK Maasheggenvlechten te zien zijn.

In de vorige nieuwsbrief maakten we melding van het plan voor een internationale bijeenkomst van heggenvlechters in de Morvan (Fr.). Het zou plaatsvinden  in maart 2018 tijdens de jaarlijkse  Mois de la pléchie (maand van het heggenvlechten). Helaas gaat het internationale samenzijn in 2018 niet door. We blijven rustig aandringen en richten onze pijlen nu op 2019.


Handleiding heggenvlechten en haagleiden

De verkoop van de prachtige Handleiding heggenvlechten en haagleiden verloopt weer voorspoedig. Het is de vraag of we met de voorraad uit de 2e druk het einde van het seizoen zullen halen.  De handleiding kost € 25,00 (excl. verzendkosten) en is te bestellen via onze website maar kan ook tijdens cursussen en kampioenschappen gekocht worden.

Nieuws van de lokale groepen


Verschillende enthousiaste heggenvlechters hebben thuis een lokale groep opgericht die zich met heggenvlechten, aanplanten van heggen maar soms ook nog veel breder voor landschapsbeheer inzetten. Hier een kort verslag van de activiteiten een aantal van deze groepen.


Heggenvlechtbrigade Lingewaard

Hans van Berlo
Lees verder

Behoud Groen Erfgoed Harmelen

Martijn Schippers
Lees verder

Heggenvlechtbrigade Overijssel

Kristianne van der Put
Lees verder

Stichting Heg en Haag, werkgroep Brummen e.o.

René Rijks
Lees verder

Vlechters van ’t Veen

Piet Duindam
Lees verder

Vereniging voor heggenvlechten




Met een geslaagd kampioenschap Heggenvlechten voor ons Erfgoed in Vorden is de aftrap gedaan van een hopelijk succesvol vlechtseizoen. Inmiddels doet de winter stevig van zich spreken en is kort geleden de sneeuw met bakken uit de lucht komen vallen, wat de vlechtkriebels wel weer doet versterken. Het bestuur van de Vereniging wil deze winter met een ledenpeiling de ideeën en al wat er leeft rondom de vereniging inventariseren. De uitkomst ervan zal ’s ochtends gepresenteerd worden tijdens de verenigingsdag op 4 februari. Daarna gaan we een heg vlechten. De locatie wordt in januari bekend gemaakt. Reserveer de eerste zondag van februari alvast in je agenda. Inmiddels wordt er gewerkt aan de website om deze uit te breiden met nieuwsberichten en een vlechtkalender.

Namens de Vereniging voor Heggenvlechten
Hans van Berlo, secretaris
 

Projecten in uitvoering


Handleiding aanleg en beheer van heggen en bomen (werktitel)

Deze handleiding stond gepland voor december. Publicatie van dit volgende Heg & Landschap boek is uitgesteld tot februari-maart 2018. 


Visieplan Maasheggen

Het visieplan is gereed en ligt ter goedkeuring bij de gemeenteraad. Omdat het daar nog niet besproken is, kunnen we daar nu nog geen verslag van doen. 


Bomen met betekenis langs de Waal

Voor dit project worden honderden bijzondere bomen in de Waaluiterwaarden in beeld gebracht en zal over een aantal bomen een mooi verhaal geschreven worden. Het project wil er ook toe bijdragen dat markante bomen, bomenrijen of boomgroepen behouden blijven, mochten ze bedreigd worden door plannen in het kader van Ruimte voor de rivier. Het project Bomen met betekenis is nog in uitvoering.

Tot slot


Stuur ons je op- en aanmerkingen over deze eerste Heg & Landschap nieuwsbrief. Stuur hem s.v.p. door naar collega’s, vrienden en kennissen die mogelijk geïnteresseerd zijn.

De volgende Heg & Landschap nieuwsbrief staat gepland voor begin maart 2018. Mocht je een bijdrage willen leveren in de vorm van een kalenderpunt, mededeling, bijzondere waarneming of ervaring, laat ons dat dan weten. Stuur een of meer foto’s mee die vrij zijn van copyright als jpg en min. 500 Kb grootte.

De fotobijdragen in dit nummer zijn van: Kristianne van der Put, Hans van Berlo, Peter Ceelen (Elfenboom), Martijn Schippers, Marien Abspoel, Inge Kempers, Piet Duindam, Lars Soerrink (foto Brummen), Floris Seijben, Marja Zandberg en Lex Roeleveld.
   
Waarvoor dank.

Het bestuur van Heg & Landschap wenst je fijne feestdagen en  een goed, groen en gezond 2018!

Lex Roeleveld,

namens de stichting Heg & Landschap

De geelgors (Emberiza citrinella) is kenmerkend voor een kleinschalige, afwisselende omgeving van akkers en weiden, doorkruist met heggen en houtwallen. Het aantal geelgorzen is de afgelopen decennia sterk gedaald door ruilverkaveling en verschraling van hun leefgebied. De geelgors staat symbool voor de missie van de Stichting Heg & Landschap: uitbreiding en goed beheer van heggen in een natuurrijk,
renderend cultuurlandschap.

© 2017 stichting Heg & Landschap.
Afzender:
Stichting Heg & Landschap
Zesmorgen 56
6666 HS Heteren
info@hegenlandschap.nl

ontwerp en realisatie mwfy beeld&taal